Sürdürülebilirlik Nedir?

Modern dünya tehlikeli bir anlayış içinde yok oluşa doğru sürükleniyor. İnsanlık, “Benden sonrası tufan” anlayışıyla üretim ve tüketimin sınırlarını zorluyor. Anlayacağınız, insanlığın gelişiminin bir nedeni olan sınırları zorlama alışkanlığı aynı zamanda insanlığın bir laneti olarak da tanımlanabilir. Bu anlayış dünya kaynaklarının yüzyıllar boyunca sorumsuzca tüketilmesinin en temel nedeni. Hazıra dağ dayanmaz sözünü doğrular şekilde dünya kaynakları tükeniyor, iklim sorunları her geçen gün daha büyük bir problem haline geliyor. Günümüzde atıkların bir kıta büyüklüğüne ulaştığını ve bu kıtanın inanılmaz bir hızla ve gün be gün büyüdüğünü düşünürsek karşı karşıya kaldığımız tehlikenin hiç de göz ardı edilecek cinsten olmadığını söylemek zorundayız. Sürdürülebilirlik işte bu yok oluştan kurtulma çabası olarak ortaya çıkmış bir kavram.

Sürdürülebilirlik kavramını günümüzde artık sıklıkla duyduğumuzu fark etmişsinizdir. Marketlerde, ambalajların üzerinde, giysi etiketlerinde, hemen hemen hayatın her alanında karşımıza çıkıyor sürdürülebilirlik kavramı. Peki tam olarak nedir bu sürdürülebilirlik dedikleri kavram? Gelin, dünya üzerindeki yaşamın devamlılığını esas alan sürdürülebilirlik kavramı üzerine birlikte düşünelim.

Sürdürülebilirlik Kavramı

Sürdürülebilirlik Kavramı
Sürdürülebilirlik Kavramı / Fotoğraf: Unsplash

Sürdürülebilirlik, en basit tanımıyla devamlı ve daim olma halini tanımlayan bir kavram. Aslında hem bireysel hem de toplumsal bir yaklaşım biçimi diyebiliriz. Sürdürülebilirlik kavramı, uygarlığın gelişimi ve insan nüfusunun artışıyla beraber artan ihtiyaçların yenilenebilir ve doğal kaynaklar kullanılarak karşılanmasını temel alıyor. Bu yaklaşımla birlikte var olan kaynaklar kullanılırken aynı zamanda gelecek nesiller için de korunmuş oluyor.

Kaynakların ekolojik olarak kendini yenileyebilmesi sürdürülebilirliğin ana prensibini oluşturuyor. Bu da tüketim ve üretim ilişkisi içinde dengeyi korumaya bağlı bir durum. Sürdürülebilirlik kavramı var olan kaynakların doğal yollarla yenilenmesinden daha kısa sürede tüketilmemesi üzerine inşa edilmiş bir kavram. Yani diyebiliriz ki doğa dostu politikalar ile sağlanan üretim beraberinde devamlılığı getiriyor ve kendini yenileyen kaynaklar sürdürülebilirliği sağlıyor. Böylelikle ekosistemi bozmadan kendi gereksinimlerini daimî olarak karşılayabilen, doğa ile uyum içinde ve aynı zamanda üretken bir sistem ortaya çıkıyor.

Sürdürülebilirlik kavramı, uzun vadede hatta süresi belli olmayan uzunluklardaki bir zaman boyunca devamlılığın kendiliğinden sağlanması kapasitesini tanımlayan bir kavram olarak karşımıza çıkıyor. Bu kavramın ortaya çıkışı tüm insanlığın ortak fikir birliğine dayanarak süreç içinde oluşmuş. Zira dünyamızın doğal kaynaklarının artan nüfus ve bilinçsiz, vahşi üretim politikaları nedeniyle giderek tükeniyor olduğu biliniyor. Ancak sürdürülebilirlik kavramıyla birlikte üretim faaliyetlerinin çevreye olan etkilerine dikkat edilmeye başlandı.

Sürdürülebilirlik kavramı; doğayı sömürmeyen, ekosistem ile uyumlu üretimi destekleyen ve ekolojik kaynakları koruma sorumluluğunu üstlenen çağdaş bir politikanın ürünü olarak hayatlarımıza dahil olmuş durumda. Günümüzde sürdürülebilirlik politikaları, üreticilerin üretim faaliyetlerinin doğada oluşturduğu sonuçlara dikkat çekiyor ve bu sonuçların sorumluluğunu taşımalarını gerektiriyor.

Sürdürülebilir Enerji Kaynaklarının Kullanımı
Sürdürülebilir Enerji Kaynaklarının Kullanımı / Fotoğraf: Unsplash

Sürdürülebilirlik politikaları, yalnızca üreticiyi ilgilendiren bir olgu olmanın ötesinde, tüketiciyi ve tüketim alışkanlıklarını da doğrudan ilgilendiren uygulamalar içeriyor. Bireysel bir yaşam tarzı haline gelen sürdürülebilirlik kavramı kentlerde yaşayan modern insan için de son derece popüler bir kavram. Bu yönüyle de bireyler için yeni yaşam ve tüketim alışkanlıklarını da beraberinde getiriyor. Sürdürülebilirlik kavramını yaşamlarının bir parçası haline getiren bireyler tek kullanımlık plastik ürünlerden çevreye zarar veren hijyen ürünlerine kadar birçok alanda bu politikaya uygun ürünleri tüketmeye ve israf etmemeye azami özen gösteriyor.

Sürdürülebilir Kalkınma

Sürdürülebilir Kalkınma
Sürdürülebilir Kalkınma / Fotoğraf: Unsplash

Sürdürülebilirlik yalnızca bireylerin yaşamını ya da şirketlerin üretim biçimlerini değiştirmekle kalmıyor. Günümüzde birçok devlet de bu kavramı benimsemiş ve kalkınma hedeflerini bu kavram çerçevesinde yeniden kurgulamış durumda. Sürdürülebilir kalkınma adı verilen bu politikalar doğayı ve insanları gözeten, geleceğin sorumluluğunu da üstlenen kararlar alınmasını sağlıyor.

Sürdürülebilir kalkınma kavramı, gelecek kuşakların ihtiyaçlarını karşılayabilme imkanını yok etmeden günümüz kuşaklarının ihtiyaçlarını karşılamayı hedefleyen bir kalkınma modeli olarak özetlenebilir. Sürdürülebilir kalkınma, yirminci yüzyıl sonlarına doğru dünyanın gündemine giren ve 1990’lı yıllarla birlikte imzalanan uluslararası antlaşmalarla küresel çapta uygulanan bir anlayış haline geldi.

Sürdürülebilir kalkınma anlayışı, ülkelerin ekonomik ve sosyal gelişme hedeflerinde ortak paydanın sürdürülebilirlik olmasını sağlıyor. Sürdürülebilir kalkınma, herkesin temel ihtiyaçlarının karşılanmasını ve çevreyle uyum içinde bir gelişimin sağlanmasını hedefliyor. Zira çevre ile sosyoekonomik gelişme arasındaki ilişki dengesinin geleceği düşünerek kurulmaması, insanların gelecekteki ihtiyaçlarının karşılanmasını tehlikeye sokabilir. Bu nedenle, ekonomik ve sosyal yapının çevreye etkisinin bütüncül bir bakış açısıyla değerlendirilmesi ve bugünkü nesillerin olduğu kadar gelecekteki nesillerin de kalkınmanın getirilerinden faydalanabilmesinin sağlanması, sürdürülebilir kalkınmanın temelini oluşturmaktadır.

Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri

Sürdürülebilir 17 Kalkınma Hedefi
17 Kalkınma Hedefi

Dilerseniz, uluslararası düzeyde belirlenmiş sürdürülebilir kalkınma hedeflerinin hangi ilkeler üzerine inşa edildiğine birlikte göz atalım:

  • Yoksulluğa son
  • Açlığa son
  • Sağlıklı ve nitelikli yaşam
  • Nitelikli eğitim
  • Toplumsal cinsiyet eşitliği
  • Temiz su ve sanitasyon
  • Erişilebilir ve temiz enerji
  • İnsana yakışır iş ve ekonomik büyüme
  • Sanayi, yenilikçilik ve altyapı
  • Eşitsizliklerin azaltılması
  • Sürdürülebilir şehirler ve topluluklar
  • Sorumlu tüketim ve üretim
  • İklim eylemi
  • Sudaki yaşam
  • Karasal yaşam
  • Barış, adalet ve güçlü kurumlar
  • Amaçlar için ortaklıklar

Sürdürülebilir Yaşam

Sürdürülebilir Yaşam
Sürdürülebilir Yaşam / Fotoğraf: Unsplash

Sürdürülebilir yaşam, sürdürülebilirlik ilkelerinin bireylerin yaşamlarına uygulanmasının sonucu olarak ortaya çıkar. En temel tanımıyla bireylerin çevresel etkilerini hem dünya hem de kişiler için sürdürülebilir olacak şekilde azaltmayı amaçlayan yaşam şeklini ifade eder. Kısacası sürdürülebilir yaşam ile bireylerin doğal kaynaklar üzerindeki zararlı etkilerini mümkün olan düzeyde azaltmak anlamına gelir.

Sürdürülebilir yaşam felsefesini takip etmek, bir ürünü sürdürülebilir politikaları uygulamadığı için tercih etmemek, yaşam döngüsünün korunmasında daha aktif rol almak için yaşam alışkanlıklarını değiştirmek anlamına geliyor. Ancak sürdürülebilir yaşam sürdürmek konforsuz bir hayat yaşamak anlamına da gelmiyor. Doğal denge içinde, çevreye zarar vermekten kaçınarak yaşamak, aynı anda konforlu bir hayat sürmek de mümkün. Zira, bireylerin yaşamlarını sürdürürken aldıkları kararlarda kendileri kadar doğayı ve diğer canlıları da gözeterek bilinçli tercihler yapması sürdürülebilir yaşam sürmenin temelini oluşturuyor.

Sürdürülebilir yaşamın en önemli kuralı, yapılan her seçimin bir sonucu olacağının göz ardı edilmemesi gerekliliği. Söz gelimi sipariş ettiğiniz dünya kahvelerinden, giydiğiniz kıyafetlere kadar yaşam alışkanlıklarımızın tamamı karbon ayak izi oluşturuyor.

Kısacası, sürdürülebilir yaşam, bilinçli bir hayat sürerek dünyayı değiştirebileceğimizi söylüyor. Sürdürülebilir yaşam, bir parçası olmaya karar verdiğiniz ahlaki değerler bütünü olarak da açıklanabilir. Çünkü sürdürülebilir yaşam sürmeyi kabul ettiğiniz andan itibaren dünyaya etki etme şeklinizi değiştirmeyi de kabul etmiş oluyorsunuz ve dünya için daha iyi adımlar atmaya başlıyorsunuz.

Sürdürülebilirlik Örnekleri

Sürdürülebilirlik Kavramı
Sürdürülebilirlik Kavramı / Fotoğraf: Unsplash

Dünyanın sıcaklığının sanayi devriminden bugüne 0.9 derece arttığı düşünülürse, yaşam biçimimizi değiştirmemizin ve sürdürülebilir yaşamı günlük alışkanlıklarımıza dahil etmemizin önemi bir kere daha ortaya çıkıyor. Yaşamın her alanında sürdürülebilirlik örnekleri ile karşılaşmak mümkün. Marketlerde satılan ürünlerin sürdürülebilirlik gözetilerek üretilmesi, enerji ihtiyacının yenilenebilir kaynaklardan sağlanması, yeni üretimlerde geri dönüştürülmüş malzemelerin kullanılması gibi uygulamalar sürdürülebilirlik örnekleri arasında yalnızca birkaçı. Dünya çapında uygulanan sürdürülebilirlik çalışmalarına örnek olarak aşağıdaki projeler gösterilebilir:

  • Deniz kıyılarına kurulan çöp kapanları ile denizlerdeki çöpleri toplamak
  • Biyolojik olarak %100 parçalanabilen ve yenilenebilen çevreci poşet
  • Atık bira şişelerinden kum üretimi
  • Atık ekmek ürünlerinden bira üretimi
  • Apartman ve çatı çiftçiliği
  • Güneş tarlaları kurarak enerji ihtiyacını güneşten karşılanması
  • Atık plastiklerden çocuk parkı üretimi
  • Çatı sistemlerinin güneş enerjisinden faydalanabilecek şekilde tasarlanması
  • Kalıcı organik kitleten içermeyen hijyen ürünlerinin üretimi

Sürdürülebilirlik Raporu

Sürdürülebilirlik Raporları
Şirket ve Kurumların Sürdürülebilir Çalışma Raporları / Fotoğraf: Unsplash

Sürdürülebilirliğin uygulanması gereken bir yaklaşım olduğunun dünya çapında benimsenmesinden sonra birçok şirket ve kurum sürdürülebilirlik stratejileri geliştirmeye ve bu stratejilerin sonuçlarını sürdürülebilirlik raporu olarak kamuyla paylaşmaya başladı. Şirketlerin sürdürülebilirlik konusunda attıkları adımlar ile bu adımların sonuçlarını şeffaf bir şekilde insanlarla paylaşmaları, dünyayı ve çevreyi önemseyen birey ve kurumların şirketlerin faaliyetlerini kolayca denetleyebilmelerini sağlıyor.

Sürdürülebilirlik raporu, şirketlerin üretim ve lojistik gibi birçok alanda Dünya Ekonomik Forumu ya da Birleşmiş Milletler Dünya Çevre ve Kalkınma Komisyonu (WCED) gibi kurumların raporlarını ve uluslararası iklim anlaşmalarını dikkate alarak uygulanan eylemleri içerir. Sürdürülebilirlik raporları, şirketlerin proje ve faaliyetlerinde çevreye ve insan yaşamına zarar vermeyen, enerji kaynaklarını dengeli ve verimli şekilde kullanacak bir çalışma sistemine sahip olduğunu kanıtlayan raporlardır.

Sürdürülebilirlik raporları, şirketlerin yalnızca çevresel sorunlar konusundaki sorumluluklarını kabullenmeleri ve çevreye olan etkilerini azaltmaları için değil, aynı zamanda var olan riskleri belirleyerek kamuyu ve paydaşları bu risklerden haberdar etmeleri ve böylece riskleri fırsata çevirmeleri için de çok kullanışlı birer araçtır. Kurumsal sürdürülebilirlik stratejileri sayesinde çevresel faktörler ve risk yönetimi şeffaf bir şekilde paylaşılabilir ve kâr ve gelişme hedeflerine ulaşmada sağlam ve çevreci adımlar atılabilir.

Sürdürülebilirlik Akademisi

Sürdürülebilirlik Akademisi, kâr amacı gütmeyen bir kuruluştur. İş dünyasında daha iyi ve yaşanabilir bir geleceği inşa etmek için etkili olmak ve bu hedefler doğrultusunda değişim ve dönüşüm yaratmak üzere çalışan, lider bir sürdürülebilirlik merkezidir. Sürdürülebilirlik konusunda kapsayıcı uzmanlığı, paydaşları ve etkin bağlantıları sayesinde kurumlar, markalar ve diğer paydaşlarla gerçekleştirilen tüm fayda ve kârlılık hedefli çalışmaların sürdürülebilirlik felsefesi ile harmanlanmasını sağlamak kurumun temel dayanağını oluşturmaktadır. Sürdürülebilirlik Akademisi’nin birincil amacı daha iyi bir gelecek için tüm paydaşları harekete geçirmek ve sürdürülebilirlik hedefleri doğrultusunda sonuç almalarını sağlayacak çalışmalar için bir köprü görevi üstlenmektir denebilir.

Sürdürülebilir yaşam ve politikaların gerçekleştirilmesi amacı doğrultusunda insan odaklı ve etik davranışın sağlanması, işbirliği bilincinin uyandırılması ve ortak değerler yaratmak için çalışılması ile şeffaf ve tarafsız hareket edilmesi Sürdürülebilirlik Akademisi’nin en önemi değerleri arasında yer almaktadır. “Değişim Birlikte Mümkün” prensibi ile fayda ve kârlılık hedefli sürdürülebilir iş modelleri ile geleceğe ışık tutmak amacıyla bilgi, iletişim ve işbirliği platformu olarak projeler geliştirmektedir. Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları doğrultusunda daha iyi bir geleceğe giden yolda iş dünyasına yol göstermek Sürdürülebilirlik Akademisi’nin hedefleri arasındadır.

İndirim Kuponları ve Güncel Haberler İçin Bültene Kaydolun.

Fatih Altas
Fatih Altas
2014 Yılında üniversite eğitimime ara vererek otostopla Türkiye'yi gezdim. 8 ay süren bu yolculuk sonrası, keşfetme arzum hiç bitmedi.

CEVAP VER

Lütfen yorumunuzu giriniz!
Lütfen isminizi buraya giriniz

Paylaş:

En Yeni

İlgini Çekebilecek İçerikler
Keşfet

Gelmiş Geçmiş En İyi 55 Yabancı Dizi

Haftasonu geldi, işler de biraz sakinledi derken dizi severler...

Geri Dönüştürülemeyen Atıklar Nereye Gidiyor?

Artan nüfusla birlikte çevre kirliliğinin de arttığından bahsederken bir...

Dünyanın En Büyük Şelaleleri

Bir şelalenin yanında vakit geçirirken dökülen suların etkisiyle tüm...

Okyanuslardaki Plastik Atıklardan Oluşan Yedinci Kıta

Keşifler çağını çoktan geriden bıraktık… Ancak sanata da dahil...